یک فنجان واژه‌شناسی

واژه‌شناسی - ۵۷

۲۳ خرداد ۱۴۰۱ | ۱۵:۳۵ کد : ۲۸۶۵۹ اینجا فارسی زبان بین‌المللی است
تعداد بازدید:۲۲۸
واژه‌شناسی - ۵۷

یک فنجان واژه‌شناسی - ۵۷
بهروز صفرزاده
...................................................
جلوگیری
واژۀ ترکیِ «جلو» در اصل به معنیِ افسار، دهنه، یا لِگامِ اسب است. در قدیم، «جلودار» یا «جلوگیر» نوکری بود که افسارِ اسب را به دست می‌گرفت و پیشاپیشِ حیوان راه می‌رفت و آن را دنبالِ خود می‌برد. کارِ چنین شخصی جلوداری یا جلوگیری بود، یعنی کنترل و هدایتِ اسب. اگر نوکر افسار را رها می‌کرد، می‌گفتند «جلوِ اسب را ول کرد/ داد».
بعدها کم‌کم «جلوگیری» معنیِ ممانعت از وقوعِ چیزی را پیدا کرد و «جلو» به معنیِ پیش و مقابل و رو به رو به کار رفت و واژۀ «پیش‌گیری» را هم به قیاسِ جلوگیری و به عنوانِ مترادفش ساختند.
...................................................
پی‌نوشت: «یک فنجان واژه‌شناسی» سلسله یادداشت‌هایی است که به کالبدشکافیِ برخی واژه‌های رایج در فارسی می‌پردازد و چند و چونِ پیدایش و تحولِ آن‌ها را می‌کاود. این یادداشت‌ها را آقای بهروز صفرزاده، از اعضای هیئتِ مؤلفانِ مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا، نوشته و هر هفته یکی از آن‌ها در وب‌گاه و شبکه‌های اجتماعیِ مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا منتشر می‌شود. امیدواریم هر فنجان از این واژه‌شناسی به کامتان گوارا باشد.

کلید واژه ها: یک فنجان واژه شناسی بهروز صفرزاده موسسه دهخدا آموزش زبان فارسی جلوگیری


( ۱ )

نظر شما :