یادداشت تحلیلی

برگی از لغت‌نامهٔ بزرگ فارسی - ۳

۱۵ دی ۱۴۰۰ | ۱۴:۳۸ کد : ۲۴۹۹۳ اینجا فارسی زبان بین‌المللی است
تعداد بازدید:۲۱۱
برگی از لغت‌نامهٔ بزرگ فارسی - ۳

برگی از لغت‌نامهٔ بزرگ فارسی - ۳
اکرم سلطانی
...................................................
«آبدزدک»
آیا سرنگ یا آمپول در زبان فارسی معادل دارد؟
در «لغت‌نامۀ بزرگ فارسی» در توضیح معنی شمارۀ ۲ مدخل «آبدزدک» چنین آمده است: محفظه‌ای استوانه‌مانند از شیشه و جز آن که بر یک سرش سوزنی میان‌تهی تعبیه باشد و میله‌ای متصل به قطعۀ شیشه‌ای یا فلزی به قالب و اندازۀ محفظۀ استوانه‌ای در درون آن تلمبه‌مانند حرکت کند و...
از شواهدی که برای این معنی آمده است روشن می‌شود که این کلمه در دورۀ قاجار و اوایل دورۀ پهلوی رواج داشته است:
- می‌گویند دوایی تازه در پاریس یکی از شاگردهای دکتر پاستورِ مشهور پیدا کرده که از اسب گرفته و به واسطۀ آبدزدک داخل بدن مریض می‌کنند و خوب می‌شود. عین‌السلطنه (روزنامۀ خاطرات، ۱/ ۸۷۱)
- دکتر دوباره پهلوی قفسه رفت و برگشت حاجی فقط آبدزدک را در دست دکتر که دستکش لاستیکی داشت دید. صادق هدایت (حاجی‌آقا، ۱۲۴)

آیا شما حاضر هستید این لغت را بجای سرنگ یا آمپول به کار ببرید؟!
...................................................
پی‌نوشت: «لغت‌نامۀ بزرگ فارسی» عنوان فرهنگ لغتی است که مؤسسۀ لغت‌نامۀ دهخدا در دست تألیف دارد و تا کنون ۸ جلد از آن مربوط به حروف «آ»، «الف» و قسمت‌هایی از حرف «ب» منتشر شده است. «برگی از لغت‌نامهٔ بزرگ فارسی» یادداشت‌های تحلیلی کوتاهی از این لغت‌نامه است که خانم اکرم سلطانی، سرپرست بخش تألیف مؤسسه آنها را تهیه کرده است و هر هفته یکی از آنها در وب‌گاه و شبکه‌های اجتماعیِ مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا منتشر می‌شود. برای راحتی خوانندگان، یادداشتی‌هایی که طولانی باشند در چند صفحه به هم پیوسته (اسلایدی) منتشر می‌شوند.‌

کلید واژه ها: برگی از لغت‌نامهٔ بزرگ فارسی اکرم سلطانی موسسه دهخدا آموزش زبان فارسی آبدزدک


نظر شما :