لغت‌نامه دهخدا

نشست دگرگونی دیجیتال(۱)

۲۸ مهر ۱۴۰۰ | ۱۷:۲۸ کد : ۲۲۶۴۵ اینجا فارسی زبان بین‌المللی است
تعداد بازدید:۱۷۶

‌دگرگونی دیجیتال در لغت‌نامه دهخدا وآموزش زبان فارسی - دکتر محمود بی‌جن خان، دکتر هادی ویسی
نشست دگرگونی دیجیتال در لغت‌نامه دهخدا وآموزش زبان فارسی - قسمت اول

.............

توضیح: نشست «دگرگونی دیجیتال در لغت‌نامه دهخدا وآموزش زبان فارسی»، عنوان یک نشست تخصصی است که در شهریورماه ۱۴۰۰ در اولین جشنواره دیجیتال دانشگاه تهران، توسط مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی به صورت برخط برگزار شد. در این نشست دکتر محمود بی‌جن خان (استاد دانشگاه تهران و رئیس مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین المللی آموزش زبان فارسی دانشگاه تهران)، دکتر مهرنوش شمس فرد (دانشیار دانشگاه شهید بهشتی) و دکتر دارا تفضلی (پژوهشگر در دانشگاه نیوکاسل استرالیا) به ارائه مطلب پرداختند. مدیریت این نشست بر عهده دکتر هادی ویسی (دانشیار دانشکده علوم و فنون دانشگاه تهران و معاون علمی مؤسسه دهخدا) بود که ایشان نیز در خصوص چگونگی دیجیتال شدن مؤسسه دهخدا، مطلب خود را ارائه کردند. برای استفاده بهتر علاقه‌مندان این نشست به صورت نوشتاری پیاده سازی شده و در سه قسمت در اختیار علاقه مندان قرار می‌گیرد. همچنین نسخه دیداری و شنیداری این نشست در وبگاه مؤسسه لغت‌نامه دهخدا (ذیل همین صفحه) قرار دارد.

.............

هادی ویسی: با نام و یاد پروردگار یکتا، سلام عرض می‌کنم خدمت همه بزرگوارانی که دراین نشست حضور دارند. خیلی خلاصه عرض کنم در این برنامه ابتدا خدمت آقای دکتر بی‌جن‌خان خواهیم بود، رئیس مؤسسه لغت نامه دهخدا و استاد همه ما در حوزه زبان‌شناسی رایانشی و فرمایش‌های ایشان را خواهیم شنید. سپس بنده گزارشی از عملکرد مؤسسه و همچنین نگاه و دیدگاهی که در دگرگونی دیجیتال در این مؤسسه شکل گرفته را عرض خواهم کرد و بعد از آن خدمت خانم دکتر شمس فرد خواهیم بود. من قبل از ارائهٔ ایشون، حتماً معرفی دقیق‌تری از خانم دکتر ارائه خواهم کرد و سپس در خدمت آقای دکتر تفضلی خواهیم بود از دانشگاه نیوکاسل استرالیا. از دو دستاورد مؤسسه یعنی «سامانه آموزش الفبای فارسی» و «اپلیکیشن فرهنگ متوسط دهخدا» رونمایی خواهیم کرد و در پایان پرسش و پاسخ با حضور میهمانان محترم خواهیم داشت. من اجازه می‌خواهم جلسه را با فرمایش‌های آقای دکتر بی‌جن‌خان شروع کنیم. آقای دکتر در خدمتتون هستیم.

محمود بی‌جن‌خان: بسم‌الله الرحمن الرحیم. من سلام عرض می‌کنم به همهٔ شرکت‌کنندگان در برنامه و بخصوص تشکر از آقای دکتر فاطمی، رئیس مرکز انفورماتیک دانشگاه، که در این ده روز زحمات زیادی برای این برنامه داشتند. خب من خیلی مختصر می‌خواستم مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا و مرکز آموزش زبان فارسی رو معرفی کنم و بعد آقای دکتر ویسی برنامه را ادامه دهند.
مؤسسه لغت‌نامه دهخدا، همونجوری که مستحضرید، یکی از قدیمی ترین مؤسسات پژوهشی کشور است که حدود هشتاد سال سابقه دارد و در این مدت در دو حوزه پژوهش و آموزش فعالیت داشته است. حوزه پژوهش مؤسسه لغت‌نامه دهخدا درباره تألیف لغت‌نامه دهخدا هست که در یک مرحله لغت‌نامه اصلی دهخدا در پانزده جلد به صورت فیزیکی چاپ شد و بعد به صورت لوح فشرده و در حال حاضر نیز که به صورت الکترونیکی روی وبگاه مؤسسه برای استفاده عموم قرار داده شده است. در حال حاضر در ادامه لغت‌نامه دهخدا به وصیت مرحوم دهخدا این فعالیت در قالب لغت‌نامه بزرگ فارسی که به تصویب هیئت رئیسه دانشگاه رسیده ادامه دارد.
درحوزه فعالیت دوم مؤسسه، فعالیت آموزشی است که آموزش زبان فارسی را به غیر فارسی زبانان داریم که بیش از سی سال هست باز مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا پیشگام هست در این حوزه آموزشی و بیش از بیست و سه هزار –تاکنون- زبان‌آموز را که خیلی از آن‌ها محققان خارج از کشور هستند و یا دیپلمات‌ها هستند و یا افراد عادی که به‌صورت گردشگر در شکل‌های دیگر وارد ایران شده‌اند و اینها به صورت حضوری زبان فارسی آموزش دیده‌اند، اگرچه در یکی دو سال اخیر آموزش زبان فارسی به صورت مجازی که عمدتاً به صورت برگزاری کلاس‌های زنده در بسترهای الکترونیکی رایج، درآمده است.
این دو حوزه فعالیتی مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا هر کدام بنابر ضروریاتی الان نیاز به دیجیتالی شدن دارد. خود فرهنگ لغت‌نامه دهخدا یعنی لغت‌نامه بزرگ فارسی ضرورت دیجیتالی شدنش بیشتر ناشی از این هست که در فرآیند تدوین آن نیاز هست به اینکه حتماً از یک سری برنامه‌های هوشمند استفاده شود تا سرعت و دقت این کار بالا برود. و در حوزه آموزش زبان فارسی هم ضرورت دیجیتالی شدن بیشتر علاوه بر برگزاری کلاس‌های زنده و چیزی که خیلی اهمیت داره آموزش ناهمزمان زبان فارسی است که می‌طلبد باز در اینجا از هوش مصنوعی استفاده شود برای اینکه بتوانیم زبان فارسی را در فضای مجازی آموزش دهیم و در عین حال از مواهب آن که که بخشی از آن به جز توسعه و زبان فارسی، اقتصاد دیجیتالی هست یعنی مؤسسه بتواند از این طریق منتفع شود. من فکر می‌کنم که همین مقدار کافی باشد برای معرفی مؤسسه و در خدمت آقای دکتر ویسی هستیم برای ادامه برنامه. خیلی متشکرم.

هادی ویسی: خیلی ممنونم آقای دکتر بی‌جن‌خان، به‌هرحال مؤسسه را معرفی مختصر فرمودید، مؤسسه برای دوستداران زبان و ادب فارسی حتماً مجموعه شناخته شده‌ای هست و نیاز به معرفی آن چنانی ندارد، فقط چند نکته که مرتبط است به بحث تحول دیجیتال من عرض می‌کنم. مؤسسه دهخدا، مؤسسه قدمت داری است. مجموعه‌های قدمت‌دار از یک جهتی که به یک اعتبار و جایگاه دستاوردهای خوبی دارند که بسیار با ارزش است ولی از نظر همگامی با تحولات جدید، این میراث قدیمی، گلوگاه می‌شود. اما ما الگو می‌گیریم از خود دانشگاه تهران، که به عنوان یکی از قدیمی‌ترین نهادهای علمی کشور الان خودش سردمدار تحول دیجیتال هست علی‌رغم اینکه تعداد زیادی لگسی سیستم و میراث قدیمی چه در فرایند و چه در سامانه دارد.
مؤسسه برای اینکه یک مقدار با دستاوردهایش آشناترتر بشین من فقط این رو عرض کنم که لغت‌نامه دهخدا بزرگترین پروژه منتشر شده زبان فارسی است و بزرگ‌ترین کتابی است که در زبان فارسی تألیف شده است. بیش از بیست و شش هزار صفحه سه ستونه در قطع رحلی یعنی حجم زیادی اطلاعات در زبان و این طبیعتاً نیاز هست در توسعه از بسترهای نوین استفاده شود. در مورد بخش آموزش زبان فارسی هم وضع مشابهی است که از یکصد کشور دنیا مخاطب داریم و نسل امروز دیگر که با «دولینگو» و «یوتیوب» و امثالهم آشنا هستند و با این ابزارها بزرگ شده‌اند، شما نمی‌تونید با روش‌های سنتی و روش‌های قدیمی حرکت کنید و انتظار داشته باشید همان خروجی‌ها قبل را بگیرید. ما حتماً نیاز داریم به یک رویکرد جدید. کلمه تحول دیجیتال عمداً و به نظرم خیلی هوشمندانه عنوان transformation روی آن قرار گرفته نه evolution و نه change و نه کلمات این تیپی که سطحش را پایین بیاوریم. transformation یعنی دگرگونی یعنی انقلاب و این انقلاب، برخلاف آنچه که تصور می‌شه صرفاً در سطح ابزار نیست و فراتر از ابزار هست و حتماً فناوری، محرک کلیدی است و ابزار و بستر کلیدی در این تحول و دگرگونی هست، اما شما وقتی در مورد دگرگونی صحبت می‌کنید، مثل کرم ابریشمی است که قرار است به پروانه تبدیل شود و این دگرگونی در این سطح از ابزار فراتر است. بنابراین وقتی ما در مورد دگرگونی دیجیتال در مؤسسه صحبت می‌کنیم، قبل از ابزار یادمان و حواسمان هست، باید تفکر دیجیتال را در این مجموعه داشته باشیم. تفکر دیجیتال نیازمند آدم‌های دیجیتال است؛ نیازمند مهارت‌های دیجیتال است؛ نیازمند رهبری دیجیتال است که به طبع آن فرایندها نیز باید با این تغییرات هم‌راستا شوند.
علاوه بر افراد، فرآیندها خیلی مهم هستند. ما در مؤسسه دهخدا، به رسم یادبود فعالیت‌های باارزش گذشته‌ای که درحوزه تألیف لغت داریم، تقریباً با همان فرایندهاییکه قبلاً کار می‌شده، کار می‌کنیم و این در حالی است که می‌دانیم استفاده از این ابزار جدید، نیازمند فرآیند جدید است. وقتی‌که قرار است از یه جایی مثل تهران برویم به اصفهان، خیلی فرق دارد قرار است با دوچرخه برویم، یا با شتر برویم یا اینکه می‌خواهیم با هواپیمای شخصی برویم، از این رو، ابزار کار، روال را طبیعتاً کاملاً متحول می‌کند، لذا ما علاوه بر اینکه ابزار را در باید نظر بگیریم، حتماً باید فرآیندها را متناسب با آن هم‌راستا کنیم.
در حوزه آموزش هم همین‌طور، کرونا قطعاً برای دنیا و برای بشریت یک بلا بود. اما یکی از دستاوردهای آن، حتماً توجه بیشتر به این دگرگونی دیجیتال و توجه به فعالیت‌های مجازی‌سازی بوده و در حوزه آموزش این خیلی بیشتر به چشم آمده است. در آموزش زبان فارسی هم همین جور، دیدیم نیاز است مستقل از جغرافیا، آموزش فارسی بدهیم، مستقل از ساعت مشخص و مستقل از یک مکان ثابت، پس آموزش باید غیرحضوری باشد و این لازمه‌اش بازنگری بعضی از فرآیندها است. می‌دانیم این کارها منجر به تغییر می‌شوند و تغییر همیشه سخت بوده و تغییر بنیادی و دگرگونی بنیادی هم سخت‌تر خواهد بود. یا حتی در بعضی از مسائل جدی‌تر‌مان مثل مدل کسب و کارمان و به عنوان مثال نشر لغت‌نامه، دیگر باید دیجیتالی بشود. نشر لغت‌نامه در قالب کتاب‌ها باارزش است ولی حتماً امروزه باید به صورت دیجیتالی فکر کنی به نشر لغت‌نامه، کارهای نوین و با استفاده از پلتفرم‌های نوین، هرچند این به این معنا نیست که حتماً اون روندهای قبلی باید کنار برود، چاپ سنتی کنار برود، اما حتماً به این معناست که خودمان را به این ابزارهای جدید تجهیز کنیم و لذا ما برنامه‌ریزی کردیم و فعالیت‌هایی هم شروع شده است.
در مورد فناوری‌ها، مؤسسه دهخدا جایی است که می‌تواند خیلی فناوری محور شود. خیلی پتانسیل‌های خوبی از نظر نیاز به فناوری دارا است. فناوری‌های عمومی تا هوش مصنوعی، و همه فناوری‌های حوزه پردازش زبان طبیعی طبیعتاً در مؤسسه موضوعیت دارند.
دارایی ما در مؤسسه دهخدا «داده‌ها» هستند؛ یعنی پیکره‌ها- لغت‌هایی که تألیف شده- و یکی از تفکرات بازنگری مدل کسب و کار این است که از این داده ارزش‌آفرینی صورت گیرد که لازمه‌اش بازنگری به‌هرحال مدل‌های آن‌ها است که نهایتاً، هدف همه این‌ها این است که فرهنگ سازمانی مجموعه، به سمتی برود که افرادش، فرآیندهایش و فناوری‌هایش با این نگاه و این تحول همراه شده و فعالیت‌ها، خروجی‌ها و ارزش‌هایی که مؤسسه ایجاد می‌کند، برای ذی‌نفعان آن دلپذیرتر شود. منظور از ذینفعان، یعنی فردی که آموزش زبان فارسی در مؤسسه می‌بیند، همان‌گونه که تا الان همواره راضی بوده‌اند و از مؤسسه به نیکی نام می‌برده‌اند، از این به بعد ما باید برای نسل جدید، برای نسلی که کلاً به صورت تاچ بزرگ می‌شوند؛ روش‌های خودشان را داشته باشیم و این دلپذیری رو حفظ کنیم و این در مورد دوستداران به‌هرحال ادب فارسی و بخش لغت‌نامه مؤسسه هم هست.
خدا رو شکر در گذشته هم راستا با این تحولات فعالیت‌هایی شده است اما شاید نگاه بیشتر ابزاری بوده است. واقعیت این است تحول دیجیتال را باید فراتر از ابزار دید. یعنی ما باید ابزار را بهانه‌ای کنیم که بقیه مسائل‌مان را، با آن‌ها هم‌راستا و هم‌تراز کنیم. از جمله این دستاوردهایی که قبلاً شروع شده است و الان داریم می‌بینیم، قطعاً نتیجه زحمت‌های چندین سال گذشته است؛ دسترسی به لغت‌نامه دهخدا به صورت برخط از وب‌سایت مؤسسه است. کاری که باید زودتر انجام می‌شد، کاری که به‌هرحال در انجام ندادن مؤسسه و در همراهی نکردن به موقع ما با این تحولات، باعث شده که سی‌دی‌های مؤسسه توسط افرادی Crack شوند و این دارایی با ارزش به صورت غیر قانونی در بعضی وب‌سایت‌ها منتشر شود. هرچند لغت‌نامه مؤسسه دهخدا یک پروژه ملی است و متعلق به ملت ایران و همه فارسی زبان‌ها هست، اما باید دسترسی‌های آن استاندارد، قانونی و حرفه‌ای باشد. یکی از خروجی‌های خوب مؤسسه در سال ۱۳۹۹ منتشر شده دسترسی کامل به لغت‌نامه دهخدا در وب سایت مؤسسه است که مرکز فناوری‌های دیجیتالی، آقای دکتر فاطمی و به ویژه آقای دکتر صالحی خیلی د رانجام این کار کمک کردند و ما از ایشان تشکر می‌کنیم، مرکز تحقیقات کامپیوتری نور، ما را کمک کردن در دیجیتالی کردن محتواها که از این مرکز هم، تشکر می‌کنیم.
در ادامه این مسیر یکی از پروژه-‌فعالیت‌هایی که مؤسسه شروع کرد، نزدیک به دو سال هست، سامانه برخط آموزش زبان فارسی است که در واقع برای پاسخگویی به نیازهای مخاطبان، بتواند زبان فارسی رو آنلاین در دسترس قرار بدهد. این میسر نمی‌شود جز این که ما بتوانیم محتوای دیجیتالی تولید کنیم، سامانه دیجیتالی طراحی کنیم. در این راستا، آموزش الفبای فارسی به صورت کامل و بخشی از سطح مقدماتی آموزش زبان فارسی هم آماده شده و می‌تواند به زودی در اختیار علاقه مندان به زبان فارسی قرار گیرد در این پروژه هم ما از شرکت رایا درس کمک گرفتیم به عنوان همکار و از آنها هم برای همراهیشان سپاسگزاری می‌کنیم.
یکی از داده‌های مؤسسه، پیکره‌های متون است که برای بخش تألیف حدود ۲۰۰ میلیون توکن، از حدود ۱۵۰۰ مرجع رسمی در موضوعات و منابع مختلف جمع‌آوری شده است - در این کار هم مرکز تحقیقات کامپیوتری نور همراهمان بوده‌اند که سپاسگزاری می‌کنیم- یکی از نیازهای بخش تألیف موسسه، غنی‌تر کردن این پیکره است.
از جمله فعالیت‌های دیگری که باید هم راستا با این تغییرات انجام می‌شده است، مؤسسه یک معضلی دارد برای مسائل مالی و انتقال بین‌المللی شهریه، به ویژه برای دوره‌های آموزش غیرحضوری مؤسسه که دچار مساله هستیم. قبلاً دوره‌های حضوری برگزار می‌شد و شهریه هم حضوری دریافت می‌شد ولی الان که به صورت غیرحضوری برگزار می‌شود این مشکل انتقال پول برای مؤسسه و حتی دانشگاه نیز وجود دارد. یکی از فعالیت‌های خوبی که در مجموعه انجام شده که یک درگاه ارزی برای ثبت نام زبان‌‌آموزان و برای بقیه فعالیت‌هایی که مسائل انتقال پول دارد با همه مشکلات، راه اندازی شده که در این کار را هم، مرکز فناوری‌های دیجیتال دانشگاه به ما کمک کردند و ما ازشون سپاسگزاریم. خبر خوب این هست که این درگاه امروز به بار نشسته و تعدادی از پول‌هایی که ما نتوانسته بودیم، به دلیل عدم حضور زبان آموزان بگیریم، در واقع دارد وارد کشور و حساب‌های دانشگاه می‌شود.
یک فعالیت دیگری که به هر حال همزمان با این تغییر و تحولات شروع شد، گسترده‌تر کردن دستاورد‌های عمومی مؤسسه و انتشار آن‌ها در رسانه‌هایی که در دسترس همگان هستند؛ مثل شبکه‌های اجتماعی بود. شبکه‌های اجتماعی، بنا به ملاحظات مختلف از قدیم یا خیلی با احتیاط یا خیلی مسکوت فعالیت می‌شد. امروزه تقریباً همه شبکه‌های اجتماعی به صورت مستمر هفتگی حداقل یکی دو تا محتوای مناسب برای مرتبط با زبان فارسی در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.
دیگر اینکه مؤسسه علاوه بر بخش لغت‌نامه، که دستاوردهای با ارزشی دارد مثل لغت‌نامه دهخدا و چندین نسخه آن که در اختیار علاقه‌مندان است، مؤسسه در بخش آموزش زبان فارسی هم چندین مرجع، تا الان تدوین کرده برای آموزش زبان فارسی، این مراجع لازم بود دراختیار زبان‌آموزان به صورت مجازی قرار بگیرد، انجام این کار چالش‌های کمی نداشت ولی با استفاده از پلتفرم‌های موجود، توانستیم این موضوع را عملیاتی کنیم و در واقع نمود بین المللی داشته باشیم و مهم‌تر از فروش آن – نمی‌خواهم روی کلمه فروش تاکید کنم- دسترسی زبان آموزان هست که ساده‌تر و منظم‌تر شده است.
مؤسسه دهخدا یک بخش جذاب دارد تحت عنوان «گنجینه دهخدا» که موزه دهخدا است و سال ۱۳۸۴ تأسیس شده و تعدادی از آثار مؤسسه مانند فیش‌ها، کتاب‌ها و نسخ خطی، نامه‌ها و اسناد مؤسسه به ویژه مربوط به خود علامه دهخدا را در بر می‌گیرد. باز با همه‌گیری کرونا، نیاز شد که این به صورت مجازی در اختیار علاقه‌مندان قرار بگیرد، پروژه-‌فعالیت مرتبط در این حوزه شروع شده است که همه اسناد الکترونیکی می‌شوند و بعد از اتمام آن، به زودی سامانه آن هم در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.
بخش آموزشی مؤسسه که از سال ۱۳۶۸ با عنوان مرکز آموزش بین‌المللی زبان فارسی فعالیت می‌کند، آرشیو نسبتاً مفصلی از اسناد، اطلاعات کاربرها و منابع آموزشی دارد که آن هم در مسیر انجام و دیجیتالی شدن است.
این‌ها کارهایی بودند که همراستا بودند با این تحولات، با یک نگاه کلان‌تر که: تلاش کنیم، فرهنگ دیجیتالی سازمان را ببریم به سمت یک تحول بنیادی‌تر.
در ادامه مسیر، کار جدی‌تری که در مؤسسه انجام شده است، تدوین برنامه راهبردی مؤسسه است که تاکید آن بر نوآوری، فناوری و کارآفرینی است و با این نگاه تحول دیجیتالی طراحی شده است که در آن تعدادی از برنامه‌های کلیدی که داریم این‌ها هستند و من به همین بهانه افرادی که مخاطب این جلسه هستند و می‌توانند در بخشی از انجام این برنامه‌ها به ما کمک کنند درخواست همکاری را دارم. یکی از فعالیت‌های اصلی این است که اگر ما دم از دیجیتالی شدن می‌زنیم حتماً باید نگاه پلتفرمی داشته باشیم به مؤسسه، و یکی از مصداق‌های پلتفرمی اینست که بتوانیم دسترسی به همه لغت‌نامه‌های مؤسسه و نه فقط لغت‌نامه دهخدا، و علاوه بر آن دسترسی پلتفرمی بدهیم به همه کسب و کارها. مثلاً دسترسی API بدهیم، دسترسی بدهیم لغت‌نامه در مرورگرها پلاگین شود و دسترسی برخط به سازمان‌های بیرونی دهیم و الی آخر. ایجاد سامانه فرهنگ‌نویسی که میهمان برنامه، خانم دکتر شمس فرد تجربه مشابه آن را در فرهنگستان دارند - و حتماً در بخش بعدی و صحبت هاشون به آن آدرس خواهند داد- یکی دیگر از کارهاست که فرآیند تألیف را ما بتوانیم دیجیتالی کنیم و قدری از ابزارهای مدرن بیشتر استفاده کنیم.
استفاده از هوش مصنوعی برای کمک دادن به مؤلفان مؤسسه در فرآیند تألیف لغت یکی دیگر از کارهایی است که امروزه به لطف deep learning و فعالیت‌های که در حوزه هوش مصنوعی می‌شود، می‌توان به آن امیدوار بود که دستاوردهایی در این حوزه داشته باشیم.
تولید لغت‌نامه‌های دیگر از جمله لغت‌نامه همایند‌ها، سامانه آموزش زبان فارسی به کودکان زیر ده سال یکی دیگر از برنامه مؤسسه است که هم‌راستا با مأموریت‌های کلان مؤسسه است. مستحضر هستید ایرانیان امروزه در سراسر دنیا پراکنده هستند و دوست دارند فرزندانشان حتماً فارسی یاد بگیرند. تولید محتواهای آموزشی فارسی به صورت الکترونیکی، پیکره‌ای کردن بحث آموزش که جای بحث دارد در مسائلی شبیه آزمون‌سازی، تعیین سطح خودکار زبان آموزان. یک برنامه‌ای که مؤسسه دارد و شروع شده با حمایت بنیاد حامیان مؤسسه، استودیوی تولید محتوای دهخداست که کارآن شروع شده است. یک فعالیتی است که من دوست دارم در فرمایش‌های خانم دکتر شمس‌فرد به آن آدرس داده شود؛ استفاده از پتانسیل جمعی است چه به عنوان Crowd Sourcing برای تألیف لغت، جمع‌آوری مراجع و چه در بنیاد حامیان مؤسسه برای بحث حمایت مالی از دوستداران مجموعه دهخدا است.
همچنین مؤسسه برای اینکه داری موقعیت مکانی و فضای مناسب است- به هر حال با یادی از مرحوم دکتر افشار یزدی که این فضای خوب را در اختیار مؤسسه دهخدا قرار داده‌اند- نیم‌نگاهی هم به برنامه‌ای دارد که استارت‌آپ‌ها و تیم‌هایی که در زمینه زبان فارسی کار می‌کنند، در قالب شتاب‌دهنده در این مجموعه فعالیت داشته باشند و همه این‌ها برنامه‌هایی بوده که مؤسسه در راستای دگرگونی دیجیتال به آن‌ها توجه کرده است که من به اختصار خدمتتان عنوان کردم و اجازه فرمائید که بقیه بخش‌‌های این نشست را دنبال کنیم.

پایان قسمت اول 


لینک دانلود فایل

کلید واژه ها: دگرگونی دیجیتال در لغت‌نامه دهخدا دکتر هادی ویسی محمود بی‌جن خان آموزش زبان فارسی


نظر شما :