لغتنامه
نمایش ۳۶۱ تا ۳۹۰ مورد از کل ۳۴۳٬۳۱۶ مورد.
| # | مدخل | معنی |
|---|---|---|
|
| ||
| ۳۶۱ | آبشن | [ بِ شَ ] (اِ) در بعض فرهنگهاپیراهنی که بر داماد پوشند آمده است. |
| ۳۶۲ | آبشن | [ شَ ] (اِ) سعتر. آویشن. |
| ۳۶۳ | آبشناس | [ شِ ] (نف مرکب) آنکه غرقاب و تنک آب را از یکدیگر بازداند و راه نمای کشتی شود تا بر خاک ننشیند: بنزد آبشناس آن کس است طعمهٔ موج که زآب علم تو دارد گذر طمع ... |
| ۳۶۴ | آبشنگ | [ شَ ] (اِ مرکب) آبزن. |
| ۳۶۵ | آبشوران | (اِخ) نام رودی بکرمانشاه. || نام جزیره ای در مغرب بحر خزر. |
| ۳۶۶ | آبشی | (اِ مرکب) چاهی که در صحن سرای کَنند رفع حوائج کودکان و گرد آمدن فاضل آب را. چاهک. |
| ۳۶۷ | آبشیب | (اِ مرکب) رهگذر آب با شیب بسیار. و خود آن آب را نیز گویند. |
| ۳۶۸ | آبشینه | [ نَ ] (اِخ) نام محلی کنار راه ملایر بهمدان میان گنجیه و سنگستان بفاصلهٔ ۷۷ هزار گز از ملایر. |
| ۳۶۹ | آبطلا | [ طِ / طَ ] (اِ مرکب) آب زر. || آب اکلیل. و رجوع بکلمهٔ طلا شود. |
| ۳۷۰ | آبطلاکاری | [ طِ / طَ ] (حامص مرکب) تذهیب. || اندودن به اکلیل. |
| ۳۷۱ | آبطلایی | [ طِ / طَ ] (ص نسبی) مذهَّب. || به اکلیل اندوده. |
| ۳۷۲ | آبغوره | [ رَ / رِ ] (اِ مرکب) عصاره ای که
از غورهٔ انگور گیرند. امعاسین (کلمهٔ
یونانی):
غنیمت دان ز آب غوره بغرایی چو میدانی
که بیش از چند روزی غوره در بستان نمی ماند.
بسحاق اطعمه. |
| ۳۷۳ | آبفت | [ بَ ] (اِ) جامهٔ ستبر و سفته و گنده.
آبافت :
تن همان خاک گران سیه است ارچه
شاره وآبفت کنی کرته و شلوارش.
ناصرخسرو. |
| ۳۷۴ | آبفشان | [ فَ / فِ ] (نف مرکب، اِ مرکب) سوراخهایی که آب گرم از آنها بیرون رانده می شود. (فرهنگستان زمین شناسی). |
| ۳۷۵ | آبق | [ بِ ] (ع ص) گریخته. گریزنده. - عبد آبق؛ بندهٔ گریخته یا گریزپا. ج، اُبَّق، اُبّاق. |
| ۳۷۶ | آبق | [ بَ ] (معرب، اِ) معرّب آبَک. زیبق. سیماب. |
| ۳۷۷ | آبک | [ بَ ] (اِ مرکب) جیوه. سیماب. آبَق.
زیبق، باصطلاح کیمیاگران. (تحفه):
مِسّ وجود من شود از می بسان زر
گویی که می چو آبک از اجزای کیمیاست.
خجسته. |
| ۳۷۸ | آبک | [ بَ ] (ع صوت) وَیْلَک. هلاک باد ترا. |
| ۳۷۹ | آبک | [ بَ ] (اِخ) نام جائی است. |
| ۳۸۰ | آبک | [ بَ / بِ / بُ ] (اِ) آبله. جدری. |
| ۳۸۱ | آبک | [ بُ ] (ص) هر چیز پرآب. (از برهان). |
| ۳۸۲ | آبکار | (ص مرکب) سقاء. آبکش : در تتق بارگهش گاه بار مائده کش عیسی و خضر آبکار.امیرخسرو. ابر را گفتم که چندین دور امساکت ببود گفت کزبهر رکاب شه بدم در انتظار کآن زمان کآید شه عالم بدارالملک خویش گوهر خود را ... |
| ۳۸۳ | آبکاری | (ص نسبی) منسوب به آبکار. || (حامص مرکب) شغل و عمل آبکار. || (اِ مرکب) دکان آبکار. |
| ۳۸۴ | آبکامه | [ مَ / مِ ] (اِ مرکب) نان خورشی و نوعی از گوارشن بوده است بطعم ترش، و آن را از نان خشک گندم یا جو که در آب خیسانده و مدتی برای تخمیر در آفتاب مینهاده ... |
| ۳۸۵ | آبکانه | [ نَ / نِ ] (ص، اِ) بچهٔ آدمی یا حیوان که سقط شود. جِهض. جهیض. مجهض. ملیص. زلیق. ملیط. مُملص. آفکانه. افکانه. فکانه. آپکانه. بچهٔ از بار رفته. - آبکانه کردن؛ سقط کردن. |
| ۳۸۶ | آبکرده | [ کَ دَ / دِ ] (ن مف مرکب) محلول: قند آب کرده. || مذاب: قلعی آب کرده. |
| ۳۸۷ | آبکش | [ کَ / کِ ] (نف مرکب، اِ مرکب) سقاء. کشندهٔ آب از چاه. مستخلف : بدین چاه در آب سرد است و خوش بفرمای تا من بُوَم آبکش.فردوسی. برهنه سر و پای و دوش آبکش پدر شادمان روز و ... |
| ۳۸۸ | آبکشی | [ کَ / کِ ] (حامص مرکب) شغل و
عمل آبکش : دو ترکمان از خیل او
بیامدند و مدتها بر آن قلعه آبکشی کردند.
(راحةالصدور راوندی). |
| ۳۸۹ | آبکشی کردن | [ کَ / کِ کَ دَ ] (مص مرکب) سقائی. کشیدن آب از چاه و مانند آن. || شستن و تطهیر شرعی تن در حمّام. تطهیر جامه پس از شستن با صابون. |
| ۳۹۰ | آبکشین | [ کَ ] (اِ) دست برنجن. دست بند. |