لغتنامه
نمایش ۳۳۱ تا ۳۶۰ مورد از کل ۳۴۳٬۳۱۶ مورد.
| # | مدخل | معنی |
|---|---|---|
|
| ||
| ۳۳۱ | آبستن کردن | [ بِ تَ کَ دَ ] (مص مرکب) احبال. (زوزنی). القاح. |
| ۳۳۲ | آبستن گردانیدن | [ بِ تَ گَ دَ ] (مص مرکب) آبستن کردن. |
| ۳۳۳ | آبستن گشتن | [ بِ تَ گَ تَ ] (مص
مرکب) آبستن شدن. رجوع به آبستن شدن
شود:
این بلایه بچگان را ز چه کس آمده زِه
همه آبستن گشتند به یک شب کِهْ و مِهْ.
منوچهری. || رشوه ... |
| ۳۳۴ | آبستنگاه | [ بِ تَ ] (اِ مرکب) در بعض فرهنگها به معنی آبشتنگاه و خلوت خانه و طهارتخانه و خلاخانه نوشته اند و بیت قریع الدهر را چنانکه برای آبشتنگاه، برای این کلمه نیز شاهد آورده اند. |
| ۳۳۵ | آبستنی | [ بِ تَ ] (حامص) حَبَل. (دهار).
حمل. باروری. بار:
ترا پنج ماهست از آبستنی
از این نامور بچهٔ رستنی.فردوسی.
زآبستنی تهی نشوی هرگز
هرچند روزروز همی
زایی.ناصرخسرو. - امثال: آبستنی نهان بود و زادن ... |
| ۳۳۶ | آبسته | [ بَ تَ / تِ ] (ص) آبست. زمین راست کرده برای زراعت. |
| ۳۳۷ | آبسته | [ بِ تَ / تِ ] (اِ) آبست. زهدان. رَحِم. || (ص) آبستن. || متملق و چاپلوس. خوشامدگوی. معانی مذکور در فرهنگها برای این کلمه آمده است و شاهدی برای هیچیک یافته نشد، ... |
| ۳۳۸ | آبسر | [ سَ ] (اِ مرکب) آبسَرد. لرزانک گونه که از آب گوشت یا آب کله پاچه کنند. |
| ۳۳۹ | آبسرد | [ بِ سَ ] (اِخ) نام محلی بر کنار راه خرّم آباد به بروجرد میان چغلوندی و بروجرد، و فاصلهٔ آن تا خرم آباد ۷۶۰۰ گز است. |
| ۳۴۰ | آبسرد | [ سَ ] (اِ مرکب) آبسر. |
| ۳۴۱ | آبسکن | [ بِ کُ ] (اِخ) شهرکی است بناحیت دیلمان، بر کران دریا، آبادان و جای بازرگانان همهٔ جهانست که بدریای خزران بازرگانی کنند و از آنجا کیمختهٔ پشمین و ماهی گوناگون خیزد. (حدودالعالم). رجوع به آبسکون شود. |
| ۳۴۲ | آبسکند | [ بِ کَ ] (اِخ) نام قریه ای نزدیک سردارآباد بکردستان. |
| ۳۴۳ | آبسکون | [ بَ ] (اِخ) نام شهرکی بر ساحل طبرستان که میان او و جرجان سه روزه راه یعنی ۲۴ فرسنگ است، و آن را اَبسکون نیز گویند، و آن فرضه و بندری است برای توقف کشتیها. (یاقوت). و ... |
| ۳۴۴ | آبسنج | [ سَ ] (اِ مرکب) آبزن. |
| ۳۴۵ | آبسنگ | [ سَ ] (اِ مرکب) آبزن. |
| ۳۴۶ | آبسوار | [ سَ ] (اِ مرکب) حباب، و جمع آن
آبسواران است :
آب که آن خیمه ز باران کند
دائرهٔ آبسواران کند.امیرخسرو. و آن را گنبد آب و کوپله و آبله و به عربی فقاعه و ... |
| ۳۴۷ | آبسیاه | (اِخ) نام دره ای در نزدیکی شهر قنوج در هندوستان. |
| ۳۴۸ | آبش | [ بِ ] (ع ص) آنکه پیرامون و پیشگاه خانهٔ کسی را بطعام و شراب آراید. |
| ۳۴۹ | آبش احمدلو | [ بِ اَ مَ ] (اِخ) مرکز بلوک گرمادوز قرجه داغ به آذربایجان. |
| ۳۵۰ | آبشار | (اِ مرکب) (از: آب، ماء +شار، از شاریدن به معنی فروریختن، سکب) آب جوی و نهر بزرگ که از بلندی فروریزد. مصب. شَلّاله. || سنگ مشبک که بر دهانهٔ ناودانها نصب کنند. |
| ۳۵۱ | آبشت | [ بَ / بِ ] (ص) نهفته. پنهان. || جاسوس. |
| ۳۵۲ | آبشتگاه | [ بَ / بِ ] (اِ مرکب) خلوتخانه. نهانجای. جای نهفتن. || آبخانه. مستراح. |
| ۳۵۳ | آبشتگه | [ بَ / بِ گَ هْ ] (اِ مرکب) آبشتگاه. |
| ۳۵۴ | آبشتن | [ بَ / بِ تَ ] (مص) نهفتن. پنهان کردن. |
| ۳۵۵ | آبشتنگاه | [ بَ / بِ تَ ] (اِ مرکب) نهفتن گاه.
|| مبرز. مستراح :
نه همی بازشناسند عبیر از سرگین
نه گلستان بشناسند ز آبشتنگاه.
قریع الدهر (از فرهنگ اسدی، خطی). |
| ۳۵۶ | آبشتنگه | [ بَ / بِ تَ گَ هْ ] (اِ مرکب) آبشتنگاه. |
| ۳۵۷ | آبشخاتون | [ بِ ] (اِخ) دختر اتابک سعدبن ابی بکر از سلغریان. او پس از هلاک سلجوقشاه در ۶۶۶ هـ . ق. پادشاهی فارس یافت و بمیل هلاکو با منکوتیمور ازدواج کرد، و به سال ۶۸۵ در تبریز ... |
| ۳۵۸ | آبشخوار | [ بِ خوا / خا ] (اِ مرکب) آبشخور: التشریع؛ به آبشخوار آوردن. (زوزنی). |
| ۳۵۹ | آبشخور | [ بِ خوَرْ / خُرْ ] (اِ مرکب) جایی از رود یا نهر یا حوض که از آن آب توان خورد و یا توان برداشت. ورد. مورد. مشرب. منهل. شریعه. مشرع. عَطَن. معطن. مشربه. شرعه. حوض. آبخور. سرچشمه. آبشخوار: ... |
| ۳۶۰ | آبشم | [ شَ ] (اِ) خانهٔ کرم پیله. (شمس اللغات). در جای دیگر این لغت دیده نشد و نمیدانم مراد از خانهٔ کرم، تلمبار است یا پیله و بادامه و فیلق. || نوعی ابریشم خشن. لاس. |