سارال

(اِخ) نام یکی از دهستانهای بخش دیواندرهٔ شهرستان سنندج و در جنوب باختری آن بخش واقع شده و از طرف شمال به دهستان اوباتو، از طرف جنوب به دهستان کلاترزان بخش حومه، از طرف خاور به دهستان حسین آباد، از طرف باختر به دهستان خورخورهٔ همان بخش محدود است. منطقه ای است کوهستانی بطوری که از هر سوی به کوههای مرتفع محصور است و سرچشمهٔ اصلی رودخانهٔ معروف قزل اوزن در این دهستان از کوههای مسجد میرزا در باختر و ارتفاعات جنوبی دهستان می باشد. هوای آن سردسیر است، و زمستانی طولانی و تابستانی معتدل دارد. ارتفاع بلندترین قلهٔ کوه مسجد میرزا در باختر دهستان ۳۰۵۰ گز و ارتفاع قلهٔ واقع بین گزمل و ماریان دول ۲۸۵۵ گز است. زه آب دره های متعدد دهستان سارال در وسط دره بهم می پیوندد و رودخانهٔ قزل اوزن در حدود آبادی قره غیبی از دهستان سارال میگذرد و وارد دهستان قره توره و نجف آباد شهرستان بیجار میگردد. دهستان سارال از ۳۹ آبادی بزرگ و کوچک تشکیل شده، و در حدود ۵ هزار تن جمعیت دارد و مرکز آن آبادی «گاوآهن تو» یا «گونتو» و قراء مهم آن: شریف آباد، گلانه، حاجی موسی، هزارکانیان، دوزخ دره است. راههای دهستان مالرو است و فقط در تابستان و فصل خشکی میتوان از حسین آباد و راه به اینچوب و افراسیاب به گاوآهن تو اتومبیل برد، و از گاوآهن تو بدوزخ دره نیز پادگان ارتشی اتومبیل برده است. محصول عمدهٔ دهستان غلات، لبنیات، توتون و حبوبات است. (از فرهنگ جغرافیائی ایران ج ۵).

مرجع: دهخدا، علی‌اکبر: لغت‌نامهٔ دهخدا (نسخه دیجیتال، https://dehkhoda.ut.ac.ir ) براساس نسخه فیزیکی ۱۵ جلدی انتشار سال ۱۳۷۷.
موسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی دانشگاه تهران، ۱۳۹۹.