Showing 1-30 of 45 items.
#WordDefinition
 
1ادب [ اَ دَ ] (ع اِ) (معرب از فارسی)فرهنگ. (مهذب الاسماء). پرهیخت. دانش. (غیاث اللغات). ج، آداب : چه جوئی آن ادبی کآن ادب ندارد نام چه گوئی آن سخنی کان سخن ندارد چم. شاکر بخاری. هزار گونه ادب ...
2ادب [ اَ دَب ب ] (ع ص) مرد بسیارموی. || مردی که موی اولین و کوچک بر تن وی برآمده باشد. (منتهی الارب). || شتر بسیارموی. مؤنث: دَبّاء.
3ادب [ اَ دَب ب ] (ع ن تف) نعت تفضیلی از دبّ و دبیب. نرم رونده تر. - امثال:
ادبّ من ضَیْوَنٍ؛
الضیون السنّور الذکر و کان القیاس ان یقال ضین و هذا من التصحیح ...
4ادب دادن [ اَ دَ دَ ] (مص مرکب) تعزیر. تنبیه.
5ادب کردن [ اَ دَ کَ دَ ] (مص مرکب) تأدیب. (تاج المصادر بیهقی). تعریک. تنبیه کردن. سیاست کردن. مؤاخذه خلاف و گناهی را: وین دو تن دور نگردند ز بام و در ما نکند هیچکس این بی ادبانرا ادبی. منوچهری. ادب آموز ...
6ادب گرفتن [ اَ دَ گِ رِ تَ ] (مص مرکب) تأدّب.
7ادب‌آموخته [ اَ دَ تَ / تِ ] (ن مف مرکب) فرهیخته. فرهنگ یافته : آنکه ز نخلیش خمی کمتر است با ادب آموختگان خمتر است. امیرخسرو دهلوی.
8ادب‌آموز [ اَ دَ ] (نف مرکب) ادیب. (نصاب). استاد. معلم: ادیب را ادب آموز دان، ادب فرهنگ. (نصاب). || شاگرد. متعلم. که ادب فراگیرد: چشم دیوانه نگاهان ادب آموز شده ست آن چه شرم است که با ...
9ادب‌آموزنده [ اَ دَ زَ دَ / دِ ] (نف مرکب) ادب آموز. ادیب. استاد. معلم. || شاگرد. متعلم. معنی ادب آموزنده کرد؛ ای مؤدب کرد. (مؤید الفضلاء).
10ادب‌آوازه [ اَ دَ زَ / زِ ] (ص مرکب) بلندآوازه. (مؤید الفضلاء) (برهان) (آنندراج): نام نظامی بسخن تازه کن گوش فلک را ادب آوازه کن.نظامی.
و این معنی از بیت نظامی حاصل نمیشود و بر اساسی نیست.
11ادبئیل [ ] (اِخ) ادبیل. پسر حضرت اسمعیل بن ابراهیم علیهماالسلام.
12ادباء [ اُ دَ ] (ع ص، اِ) جِ ادیب. ادب دارندگان. ادب دهندگان. (غیاث اللغات): اکناف و الطاف ایشان مقصد غرباء و ادباء اطراف شده. (ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۲۷۵).
13ادباء [ اِ ] (ع مص) اِدباءِ عَرْفَج؛ بسیار برگ آوردن شوره گیاه، چنانکه ملخ مانند گردد. (منتهی الارب).
14ادباب [ اِ ] (ع مص) نرم راندن. (تاج المصادر بیهقی). نرم راندن، چنانکه کودک را: اَدَبَّ الصبی. (منتهی الارب). || ادباب بلاد؛ پر کردن آنرا از عدل.
15ادباب [ اَ ] (ع اِ) جِ دُبّ.
16ادبار [ اِ ] (ع مص) پشت بدادن. (زوزنی) (تاج المصادر بیهقی). پشت دادن. (منتهی الارب). سپس رفتن. || منهزم شدن در حرب. (مؤید الفضلاء). || پشت ریش گردیدن، چنانکه در ستور. ...
17ادبار [ اَ ] (ع اِ) جِ دُبر و دُبُر، بمعنی آینده پس و سپس و پشت و آخر هر چیز و ازپس آینده. - ادبارالسجود؛ سنت شام : {/B«...وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ قَبْلَ ...
18ادباره [ اِ رَ ] (ع اِ) پوستی است از گوش شتر و جز آن که ببرند و بسوی پس بیاویزند، مقابل اقباله که پوست آویخته بسوی جلو است. پاره ای پوست که از گوش درآویخته باشد. (مؤید الفضلاء) ...
19ادباس [ اِ ] (ع مص) ادباس ارض؛ ظاهر کردن زمین روئیدگی را.
20ادباق [ اِ ] (ع مص) دوسانیدن. چسبانیدن.
21ادب‌البحر [ اَ دَ بُلْ بَ ] (ع اِ مرکب) بسیاری آب دریا.
22ادب‌القاضی [ اَ دَ بُلْ ] (ع اِ مرکب) ملتزم شدن و عمل کردن قاضی است بر آنچه که شرع برای او تعیین کرده است از قبیل بسط عدل و رفع ظلم و عدم میل و منحرف نشدن ...
23ادب‌الهند و الصین [ اَ دَ بُلْ هِ دِ وَصْ صی ] (اِخ) نام کتابی هندی که بعربی نقل شده است. (ابن الندیم).
24ادبب [ اَ بَ ] (ع نف، ص) اَدَبّ.
25ادب‌پذیر [ اَ دَ پَ ] (نف مرکب) پذیرای ادب: این کودک ادب پذیر نیست.
26ادب‌پرور [ اَ دَ پَ وَ ] (نف مرکب) مشوق ادب. مروّج فرهنگ : چشم بدان دور باد از آن شه کان شه سخت ادب پرور است و علم خریدار.فرخی.
27ادب‌پرورده [ اَ دَ پَ وَ دَ / دِ ] (ن مف مرکب) ادب آموخته. فرهیخته : ادب پروردهٔ عشقم نیاید خیرگی از من نسوزد آتش می پردهٔ شرم و حجابم را. صائب.
28ادبة [ اَ دَ بَ ] (ع ص، اِ) جِ آدِب، بمعنی بمهمانی خواننده.
29ادب‌خانه [ اَ دَ نَ / نِ ] (اِ مرکب) دبستان. مکتب. || مقعدة. طهارت گاه. مذهب. مرفق. خلا. خَلاء. مِرحاض. مبال. مستراح. بیت الخلاء. خلاجای. بیت التخلیه. کابینه. آبدست جای. حاجتگاه. حاجت خانه. نهانخانه. مَخبرَه. وضوگاه. مَخرَءَة. آبخانه. مبرز. ...
30ادب‌دارنده [ اَ دَ رَ دَ / دِ ] (نف مرکب) ادیب. ج، ادب دارندگان.